Çocuklarda ve Ergenlerde Dijital Bağımlılık: Kapsamlı Ebeveyn Rehberi

Dijital Bağımlılık Nedir?

Dijital bağımlılık, çocuk ve ergenlerin internet, sosyal medya, dijital oyunlar veya akıllı cihazları kontrolsüz ve aşırı kullanarak günlük yaşam işlevselliğinin bozulması durumudur. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 2018 yılında "oyun bozukluğunu" (gaming disorder) Uluslararası Hastalık Sınıflandırması'na (ICD-11) dahil ederek bu konunun klinik önemini resmi olarak kabul etmiştir. Dijital bağımlılık, yalnızca ekran karşısında geçirilen sürenin uzunluğu ile tanımlanmaz; asıl belirleyici olan, bireyin dijital aktivite üzerindeki kontrolünü kaybetmesi, bu aktivitenin diğer yaşam alanlarına göre öncelik kazanması ve olumsuz sonuçlara rağmen davranışın sürdürülmesidir.

Doç. Dr. Mehtap Eroğlu'na göre, dijital bağımlılık kavramı günümüzde çocuk ve ergen psikiyatrisinin en sık karşılaştığı klinik tablolardan biri haline gelmiştir. Özellikle pandemi sonrası dönemde çocukların dijital cihazlara maruziyetinin artması, bu sorunun yaygınlığını ve ciddiyetini belirgin şekilde artırmıştır. Araştırmalar, okul çağı çocuklarının günde ortalama 4-6 saat ekran karşısında vakit geçirdiğini, ergenlerde bu sürenin 7-9 saate kadar çıkabildiğini göstermektedir.

Dijital bağımlılığın nörobilimsel temellerine bakıldığında, beynin ödül sistemi olan mezokortikolimbik dopamin yolağının merkezi bir rol oynadığı görülmektedir. Dijital uyaranlar — özellikle sosyal medya bildirimleri, oyun ödülleri ve video içerikleri — beyinde dopamin salınımını tetikleyerek kısa süreli bir haz ve tatmin duygusu yaratır. Zamanla beyin bu uyaranlara tolerans geliştirir ve aynı düzeyde tatmin için daha fazla dijital uyarana ihtiyaç duyulur. Bu süreç, madde bağımlılığındaki nörokimyasal mekanizmalarla benzerlik gösterir.

Dijital Bağımlılık Türleri

Oyun Bağımlılığı

Oyun bağımlılığı, çocuk ve ergenlerde en yaygın görülen dijital bağımlılık türüdür. WHO'nun ICD-11 sınıflandırmasında "oyun bozukluğu" olarak yer alan bu durum, çevrimiçi veya çevrimdışı dijital oyunların kompulsif bir biçimde oynanmasını ifade eder. Oyun bağımlılığı tanısı için üç temel kriter aranır: oyun oynama davranışı üzerinde kontrol kaybı, oyunun diğer yaşam aktivitelerine göre giderek artan bir öncelik kazanması ve olumsuz sonuçlara rağmen oyun oynamaya devam edilmesi. Bu belirtilerin en az 12 ay boyunca sürmesi beklenir, ancak ciddi vakalarda bu süre daha kısa olabilir.

Doç. Dr. Mehtap Eroğlu'na göre, oyun bağımlılığı özellikle 10-17 yaş grubundaki erkek çocuklarda daha sık görülmektedir. Çok oyunculu çevrimiçi oyunlar (MMORPG), savaş simülasyonları ve rekabetçi e-spor oyunları en yüksek bağımlılık potansiyeline sahip oyun türleridir. Bu oyunların sürekli güncellenen içerikleri, sosyal etkileşim unsurları ve değişken ödül mekanizmaları, bağımlılık döngüsünü güçlendiren temel faktörlerdir.

Sosyal Medya Bağımlılığı

Sosyal medya bağımlılığı, Instagram, TikTok, Snapchat, YouTube ve benzeri platformların aşırı ve kontrolsüz kullanımını ifade eder. Bu bağımlılık türü özellikle ergenlik döneminde yaygındır, çünkü ergenler kimlik gelişimi sürecinde akran onayına ve sosyal karşılaştırmaya yoğun bir ihtiyaç duyar. Sosyal medya platformları, sonsuz kaydırma (infinite scroll), anlık bildirimler, beğeni ve yorum mekanizmaları gibi tasarım unsurlarıyla kullanıcıyı platformda tutmak üzere optimize edilmiştir.

Sosyal medya bağımlılığı, ergenlerde beden imajı sorunları, düşük benlik saygısı, sosyal karşılaştırma tuzağı ve FOMO (Fear of Missing Out — bir şeyleri kaçırma korkusu) gibi psikolojik sorunlarla yakından ilişkilidir. Araştırmalar, günde 3 saatten fazla sosyal medya kullanan ergenlerde depresyon ve anksiyete riskinin iki kat arttığını ortaya koymaktadır.

İnternet Bağımlılığı

İnternet bağımlılığı, oyun ve sosyal medya dışında kalan çevrimiçi aktivitelerin kontrolsüz kullanımını kapsayan genel bir terimdir. Video izleme platformlarında saatlerce vakit geçirme, kompulsif bilgi arama, çevrimiçi alışveriş bağımlılığı ve uygunsuz içeriklere tekrarlayan maruz kalma bu kategoride değerlendirilir. İnternet bağımlılığı, diğer bağımlılık türleriyle sıklıkla birlikte görülür ve genellikle altta yatan duygusal veya sosyal sorunların bir yansımasıdır.

Belirtileri

Davranışsal Belirtiler

Dijital bağımlılığın davranışsal belirtileri, ebeveynlerin en erken fark edebileceği işaretlerdir. Çocuk veya ergen, dijital cihaz kullanım süresi hakkında yalan söylemeye başlar, ekran süresini gizlemeye çalışır veya cihaz kullanımı kısıtlandığında şiddetli öfke nöbetleri gösterir. Okul performansında belirgin bir düşüş yaşanır; ödevlerin yapılmaması, derslere geç kalma veya devamsızlık sıklaşır. Daha önce keyif aldığı spor, müzik veya sosyal etkinliklere ilgisini kaybeder. Aile içi iletişim bozulur; yemek saatlerinde bile cihazdan ayrılmak istemez. Uyku düzeni ciddi şekilde bozulur; gece geç saatlere kadar ekran karşısında kalır ve sabah uyanmakta güçlük çeker. Arkadaş ilişkilerinde çevrimdışı ortamda belirgin bir azalma görülür; yüz yüze sosyalleşme yerine çevrimiçi etkileşim tercih edilir.

Doç. Dr. Mehtap Eroğlu'na göre, davranışsal belirtilerin en kritik olanı "yoksunluk belirtileri"dir. Cihaza erişim engellendiğinde çocukta aşırı huzursuzluk, sinirlilik, saldırganlık veya ağlama nöbetleri ortaya çıkıyorsa, bu durum bağımlılığın ileri bir aşamada olduğuna işaret eder.

Duygusal Belirtiler

Dijital bağımlılık gösteren çocuk ve ergenlerde çeşitli duygusal değişimler gözlemlenir. Cihaz kullanmadığı zamanlarda belirgin bir huzursuzluk, kaygı ve irritabilite hali ortaya çıkar. Gerçek yaşamdaki olaylara karşı duygusal küntlük gelişebilir; yani çocuk, dijital dünya dışındaki deneyimlere karşı ilgisiz ve tepkisiz kalır. Öz değer duygusu dijital performansa (oyun başarıları, sosyal medya beğenileri) bağlanır hale gelir. Yalnızlık hissi paradoksal olarak artar; sürekli çevrimiçi olmasına rağmen gerçek anlamda bir bağlanma duygusu yaşayamaz. Motivasyon kaybı belirginleşir; akademik hedefler, kişisel gelişim ve geleceğe yönelik planlar anlamsız görülmeye başlar.

Fiziksel Belirtiler

Dijital bağımlılığın fiziksel boyutu sıklıkla ihmal edilir, ancak uzun süreli ekran kullanımının vücut üzerindeki etkileri ciddi olabilir. Kronik baş ağrıları ve göz yorgunluğu en sık bildirilen fiziksel yakınmalardır. Dijital göz yorgunluğu (digital eye strain) sendromu; kuru göz, bulanık görme ve ışığa hassasiyet ile kendini gösterir. Uzun süre hareketsiz kalma nedeniyle boyun, sırt ve bilek ağrıları gelişir. Fiziksel aktivite eksikliğine bağlı olarak kilo artışı veya obezite riski yükselir. Düzensiz beslenme alışkanlıkları ortaya çıkar; çocuk ya öğün atlar ya da ekran başında abur cubur tüketimini artırır. Uyku kalitesi ciddi şekilde bozulur; ekranlardan yayılan mavi ışık melatonin üretimini baskılayarak sirkadiyen ritmi olumsuz etkiler.

Yaşa Göre Önerilen Ekran Süreleri (AAP/WHO)

Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO), çocukların yaşlarına göre ekran süresi konusunda bilimsel kanıtlara dayanan öneriler sunmaktadır.

0-18 ay arası bebekler için video görüşme dışında ekran kullanımı önerilmemektedir. Bu dönemde beynin hızlı gelişimi göz önüne alındığında, dijital uyaranlar yerine yüz yüze etkileşim, fiziksel oyun ve duyusal deneyimler öncelikli olmalıdır.

18-24 ay arası çocuklar için ebeveyn eşliğinde, yüksek kaliteli eğitsel içeriklerle sınırlı ve kısa süreli ekran kullanımı kabul edilebilir. Çocuğun ekrandaki içeriği anlamlandırabilmesi için ebeveynin aktif olarak eşlik etmesi kritik öneme sahiptir.

2-5 yaş arası çocuklar için günlük ekran süresi en fazla 1 saat ile sınırlandırılmalıdır. İçeriklerin eğitsel nitelikte ve yaşa uygun olması, ebeveynin içerik seçiminde aktif rol alması gerekmektedir.

6-12 yaş arası çocuklar için kesin bir saat sınırı belirlenmemiş olmakla birlikte, ekran kullanımının uyku, fiziksel aktivite ve yüz yüze sosyal etkileşimi olumsuz etkilememesi gerektiği vurgulanmaktadır. Tutarlı kurallar ve ekransız zaman dilimleri (yemek saatleri, yatmadan önce) oluşturulması önerilmektedir.

13-18 yaş arası ergenler için de benzer şekilde kesin bir süre belirtilmemekle birlikte, dijital medya kullanımının akademik performansı, uyku düzenini, fiziksel sağlığı ve ruhsal iyilik halini olumsuz etkilemediğinden emin olunması önerilmektedir. Ergenlerin kendi dijital alışkanlıklarını yönetme becerisi kazanması desteklenmelidir.

Doç. Dr. Mehtap Eroğlu'na göre, ekran süresi tek başına belirleyici bir kriter değildir. Ekranın nasıl, ne amaçla ve hangi bağlamda kullanıldığı en az süre kadar önemlidir. Pasif içerik tüketimi ile aktif, yaratıcı veya eğitsel kullanım arasındaki fark göz ardı edilmemelidir.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Dijital bağımlılığın gelişiminde tek bir neden yerine, birbirleriyle etkileşen çoklu risk faktörleri rol oynar. Bireysel faktörler arasında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), sosyal anksiyete, depresyon, düşük benlik saygısı ve dürtü kontrol güçlüğü sayılabilir. DEHB tanılı çocuklar, dijital ortamların sunduğu anlık ödül ve yoğun uyaran yapısına karşı özellikle savunmasızdır.

Ailesel faktörler de dijital bağımlılık riskini önemli ölçüde belirler. Ebeveynlerin kendi dijital alışkanlıkları, çocuk için güçlü bir rol model oluşturur. Sürekli telefonuyla meşgul olan bir ebeveynin çocuğuna ekran süresi sınırı koyması, tutarsız ve etkisiz bir mesaj verir. Aile içi iletişim yetersizliği, duygusal ihmal, aşırı kontrolcü veya aşırı serbest ebeveynlik tutumları da risk faktörleri arasında yer alır. Boşanma, taşınma veya ailede yaşanan kayıplar gibi stresli yaşam olayları, çocuğun dijital dünyaya sığınmasına zemin hazırlayabilir.

Sosyal ve çevresel faktörler de göz ardı edilmemelidir. Akran baskısı, özellikle ergenlik döneminde dijital trendlere uyum sağlama zorunluluğu yaratır. Yetersiz sosyal beceriler ve yüz yüze iletişim güçlükleri olan çocuklar, çevrimiçi ortamda daha rahat hissedebilir. Güvenli oyun alanlarının yetersizliği ve fiziksel aktivite fırsatlarının kısıtlılığı da çocukları kapalı alanlarda dijital cihazlara yönlendirebilir.

Teknolojik tasarım faktörleri de bağımlılık gelişiminde kritik bir rol oynar. Dijital platformlar ve oyunlar, kullanıcıyı mümkün olduğunca uzun süre tutmak üzere "ikna edici tasarım" (persuasive design) ilkeleriyle geliştirilir. Değişken ödül mekanizmaları, otomatik oynatma, sonsuz kaydırma, zamanlı etkinlikler ve sosyal baskı unsurları, bağımlılık döngüsünü güçlendiren kasıtlı tasarım tercihlerdir.

Dijital Bağımlılık ve Diğer Ruhsal Sağlık Sorunları

Dijital bağımlılık nadiren izole bir sorun olarak ortaya çıkar; genellikle diğer ruhsal sağlık sorunlarıyla birlikte görülür veya bu sorunların hem nedeni hem de sonucu olabilir. Bu çift yönlü ilişki, klinik değerlendirme ve tedavi planlamasını karmaşıklaştırır.

Depresyon ve dijital bağımlılık arasında güçlü bir ilişki mevcuttur. Depresif çocuk ve ergenler, olumsuz duygulardan kaçınmak için dijital dünyaya sığınabilir; ancak aşırı ekran kullanımı da sosyal izolasyonu, uyku bozukluğunu ve fiziksel hareketsizliği artırarak depresif belirtileri şiddetlendirir. Sosyal medya kullanımının sosyal karşılaştırma yoluyla yetersizlik duygusunu tetiklemesi, bu kısır döngüyü derinleştirir.

Anksiyete bozuklukları, özellikle sosyal anksiyete, dijital bağımlılıkla sık birliktelik gösterir. Sosyal ortamlarda kaygı yaşayan çocuklar, çevrimiçi iletişimi daha güvenli ve kontrol edilebilir buldukları için dijital dünyayı tercih edebilir. Ancak bu kaçınma davranışı, sosyal becerilerin gelişimini engeller ve kaygıyı uzun vadede artırır.

DEHB ve dijital bağımlılık arasındaki ilişki özellikle dikkat çekicidir. Doç. Dr. Mehtap Eroğlu'na göre, DEHB tanılı çocukların dijital bağımlılık geliştirme riski, DEHB tanısı olmayan akranlarına göre anlamlı düzeyde yüksektir. Bu çocuklar, gerçek yaşamda sürdürmekte zorlandıkları dikkat ve motivasyonu dijital ortamların sunduğu anlık geri bildirim ve yoğun uyaran yapısıyla telafi etmeye çalışır. Ancak bu durum, DEHB belirtilerini paradoksal olarak kötüleştirebilir.

Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklar da dijital bağımlılık açısından risk grubundadır. Yapılandırılmış, öngörülebilir ve sosyal baskının daha az olduğu dijital ortamlar, OSB'li çocuklar için cazip olabilir. Özel ilgi alanlarına yönelik sınırsız içerik erişimi, ekran süresinin hızla artmasına yol açabilir.

Uyku bozuklukları, dijital bağımlılığın hem tetikleyicisi hem de sonucu olarak karşımıza çıkar. Gece geç saatlere kadar ekran kullanımı, mavi ışık maruziyeti ve uyaran yoğunluğu nedeniyle uyku kalitesini doğrudan bozar. Uyku yoksunluğu ise dürtü kontrolünü zayıflatarak ertesi gün dijital cihaz kullanımını artırır.

Tedavi Yaklaşımları

Dijital bağımlılığın tedavisi, çok boyutlu ve bireyselleştirilmiş bir yaklaşım gerektirir. Her çocuğun bağımlılık örüntüsü, altta yatan faktörler ve aile dinamikleri farklı olduğundan, tedavi planı kapsamlı bir değerlendirme sonucunda oluşturulmalıdır.

Aile Temelli Müdahaleler

Aile temelli müdahaleler, çocuk ve ergen dijital bağımlılığının tedavisinde en temel ve etkili yaklaşımlardan biridir. Çocuğun dijital alışkanlıkları, aile sistemi içinde şekillenir; dolayısıyla kalıcı değişim ancak aile düzeyinde gerçekleşebilir. Aile temelli müdahalelerde öncelikle ebeveynlerin dijital okuryazarlık düzeyi artırılır, ardından aile içi iletişim örüntüleri gözden geçirilir. Ekran kullanımıyla ilgili kurallar, çocukla birlikte müzakere edilerek belirlenir; bu süreçte çocuğun özerklik ihtiyacı gözetilir. Alternatif aile aktiviteleri planlanarak, ekransız birlikte vakit geçirme alışkanlıkları oluşturulur.

Doç. Dr. Mehtap Eroğlu'na göre, aile temelli müdahalelerin başarısı büyük ölçüde ebeveynlerin kendi dijital alışkanlıklarını gözden geçirme istekliliğine bağlıdır. Çocuğa "ekranını bırak" diyen ancak kendisi sürekli telefona bakan bir ebeveyn, tedavi sürecinde ciddi bir engel oluşturur.

Bilişsel Davranışçı Terapi

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), dijital bağımlılıkta en fazla bilimsel kanıta sahip psikoterapi yaklaşımıdır. BDT, çocuğun dijital kullanım davranışının altında yatan düşünce kalıplarını ve inançları hedef alır. Çocuk, dijital kullanımını tetikleyen duygu ve düşünceleri tanımayı, bu tetikleyicilerle başa çıkmanın alternatif yollarını geliştirmeyi ve sağlıklı dijital alışkanlıklar oluşturmayı öğrenir. BDT ayrıca zaman yönetimi becerileri, problem çözme stratejileri ve stresle başa çıkma teknikleri kazandırır. Ergenlerle çalışırken, dijital kimlik ve çevrimiçi benlik sunumu konuları da terapi sürecine dahil edilebilir.

Motivasyonel Görüşme

Motivasyonel görüşme, özellikle değişime dirençli ergenlerle çalışırken etkili bir yöntemdir. Bu yaklaşımda terapist, ergeni yargılamadan dinler, dijital kullanımının olumlu ve olumsuz yönlerini birlikte keşfeder ve değişim motivasyonunu ergenden gelmesini destekler. Motivasyonel görüşme, ergenin özerklik ihtiyacına saygı göstererek direnci azaltır ve tedaviye uyumu artırır. Özellikle tedavi sürecinin başlangıcında, BDT veya diğer müdahalelere zemin hazırlamak için kullanılır.

Ebeveynlere Dijital Hijyen Önerileri

Dijital hijyen kavramı, teknoloji kullanımını bilinçli, dengeli ve sağlıklı bir şekilde yönetmeyi ifade eder. Ebeveynler, çocuklarının dijital sağlığını korumak için çeşitli stratejiler uygulayabilir.

Evde ekransız bölgeler ve zamanlar oluşturmak, dijital hijyenin temelini oluşturur. Yemek masası, yatak odası ve aile sohbet zamanları ekransız olarak belirlenmeli, bu kurallar tutarlı bir şekilde uygulanmalıdır. Yatmadan en az bir saat önce tüm ekranların kapatılması, uyku kalitesini korumak için kritik öneme sahiptir.

Aile medya planı oluşturmak, ekran kullanımını yapılandırmanın etkili bir yoludur. Bu plan, hafta içi ve hafta sonu ekran sürelerini, izin verilen ve yasaklanan içerik türlerini, dijital cihazların şarj edileceği merkezi bir alanı ve çevrimiçi güvenlik kurallarını içermelidir. Planın çocukla birlikte hazırlanması, çocuğun kurallara sahiplenmesini kolaylaştırır.

Ekran kullanımının niteliğine dikkat etmek, sadece süreye odaklanmaktan daha anlamlıdır. Pasif içerik tüketimi (amaçsız video izleme, sonsuz kaydırma) ile aktif, yaratıcı veya eğitsel kullanım (kodlama, dijital sanat, araştırma) arasında ayrım yapılmalıdır. Çocuğun dijital dünyada da eleştirel düşünme becerisini geliştirmesi desteklenmelidir.

Rol model olmak, ebeveynlerin en güçlü aracıdır. Çocuklar, ebeveynlerinin dijital alışkanlıklarını yakından gözlemler ve taklit eder. Ebeveynlerin kendi ekran kullanımını bilinçli olarak yönetmesi, çocuğa "söyleneni değil, yapılanı" öğretir.

Alternatif aktiviteler sunmak, dijital boşluğu doldurmak için gereklidir. Fiziksel aktivite, yaratıcı oyun, doğada vakit geçirme, kitap okuma ve sosyal etkileşim gibi zengin gerçek yaşam deneyimleri, dijital dünyanın cazibesine karşı doğal bir denge oluşturur.

Açık iletişim kurmak, dijital dünyayla ilgili yasakçı bir tutum yerine diyaloğa dayalı bir yaklaşım benimsemeyi gerektirir. Çocuğun çevrimiçi deneyimlerini yargılamadan dinlemek, siber zorbalık veya uygunsuz içerikle karşılaşması durumunda güvenle ebeveynine başvurabileceğini hissettirmek, uzun vadede daha koruyucu bir stratejidir.

Uzman Görüşü

Doç. Dr. Mehtap Eroğlu'na göre, dijital bağımlılık konusunda ebeveynlerin en sık düştüğü hata, sorunu fark ettiklerinde ani ve radikal kısıtlamalar uygulamaya çalışmalarıdır. Bir çocuğun elinden birden tüm cihazları almak, çoğu zaman şiddetli çatışmalara, güven kaybına ve gizli kullanıma yol açar. Bunun yerine kademeli, tutarlı ve empatik bir yaklaşım benimsenmelidir.

Dijital bağımlılık, yalnızca bir "ekran sorunu" olarak ele alınmamalıdır. Çoğu durumda aşırı ekran kullanımı, altta yatan duygusal bir ihtiyacın veya psikiyatrik bir durumun dışavurumudur. Çocuk, sıkılıyor olabilir, yalnız hissedebilir, akademik baskı altında eziliyor olabilir veya sosyal ortamlarda zorlanıyor olabilir. Dijital dünya, bu sorunlardan kaçınmanın kolay ve erişilebilir bir yolunu sunar. Dolayısıyla tedavi, yalnızca ekran süresini azaltmayı değil, altta yatan nedenleri anlamayı ve karşılanmamış ihtiyaçları sağlıklı yollarla gidermeyi hedeflemelidir.

Ebeveynlere bir diğer önemli mesaj da şudur: Teknoloji düşmanı olmak çözüm değildir. Dijital dünya, çocukların ve ergenlerin yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve tamamen ortadan kaldırılması ne mümkün ne de arzu edilir bir hedeftir. Asıl amaç, çocuğa teknolojiyi bilinçli, dengeli ve amaca yönelik kullanma becerisini kazandırmaktır. Bu beceri, 21. yüzyılda başarılı ve sağlıklı bir yaşam sürdürmenin temel taşlarından biridir.

Dijital bağımlılık belirtilerinin erken fark edilmesi ve zamanında profesyonel destek alınması, tedavi sürecinin başarısını önemli ölçüde artırır. Ebeveynler, çocuklarındaki davranış değişikliklerini dikkatle gözlemlemeli ve endişe duyduklarında bir çocuk ve ergen psikiyatristine başvurmaktan çekinmemelidir.

Özetle

Dijital bağımlılık, günümüzün en yaygın çocuk ve ergen ruh sağlığı sorunlarından biridir ve ciddiye alınması gereken klinik bir durumdur. Oyun bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı ve genel internet bağımlılığı olmak üzere farklı türlerde karşımıza çıkabilir. Davranışsal, duygusal ve fiziksel belirtileri tanımak, erken müdahale için kritik önem taşır. WHO ve AAP'nin yaşa göre ekran süresi önerileri, ebeveynlere yol gösterici bir çerçeve sunar. Dijital bağımlılığın gelişiminde bireysel, ailesel, sosyal ve teknolojik pek çok risk faktörü rol oynar. Depresyon, anksiyete, DEHB ve uyku bozuklukları gibi diğer ruhsal sağlık sorunlarıyla sık birliktelik gösterir. Tedavide aile temelli müdahaleler, bilişsel davranışçı terapi ve motivasyonel görüşme gibi kanıta dayalı yaklaşımlar kullanılır. Ebeveynlerin dijital hijyen stratejilerini benimsemesi, rol model olması ve açık iletişim kurması, çocukların sağlıklı dijital alışkanlıklar geliştirmesinin temelini oluşturur. Endişe verici belirtiler fark edildiğinde, vakit kaybetmeden bir çocuk ve ergen psikiyatristi ile görüşmek en doğru adımdır.